Leerlingzorg PO

Auteur: Tamara Wally, onderwijs- en ontwikkelingspsycholoog
Voor het laatst gewijzigd op 10 september 2010








Huiswerk plannen brengt bij kinderen met ADHD op de middelbare school vaak problemen en spanning met zich mee. Dit artikel beschrijft een aantal hulpmiddelen die deze kinderen al op de basisschool kunnen leren gebruiken voor het plannen van hun huiswerk, zodat de overgang naar de brugklas gemakkelijker wordt.

Moeilijkheden bij huiswerk
Leerlingen met ADHD hebben vaak moeite met plannen en organiseren. Zij vinden het lastig om overzicht te houden. Daarnaast hebben zij vaak problemen met het inschatten van tijd. Deze problemen worden vooral in de puberteit duidelijk. In het voortgezet onderwijs wordt een steeds groter beroep gedaan op deze vaardigheden, onder andere bij het plannen van huiswerk. Dit kost leerlingen met ADHD dan ook vaak moeite. Zij noteren het huiswerk wel in hun agenda, maar het is voor hen lastig om hierbij het overzicht te houden. Vaak beginnen zij hierdoor te laat en is het huiswerk uiteindelijk niet op tijd af.

Beginnen op de basisschool
Leerlingen met ADHD kunnen profiteren van hulp bij het plannen van hun huiswerk. In groep 8 wordt vaak al geoefend met het huiswerk noteren in een agenda. Dit is voor leerlingen met ADHD niet voldoende. Voor hen kan het prettig zijn om hulpmiddelen zoals stappenplannen en weekschema’s te gebruiken. Hiermee kunnen zij hun huiswerk leren inplannen. Het einde van de basisschool is een geschikt moment om hier alvast mee te beginnen. De hoeveelheid huiswerk is dan nog overzichtelijk. Door te oefenen met het gebruiken van hulpmiddelen raken leerlingen met ADHD hier aan gewend. Wanneer zij in de brugklas grotere hoeveelheden huiswerk krijgen, is het voor hen gemakkelijker om ook dan de hulpmiddelen te gebruiken bij het plannen van hun huiswerk.

Hulpmiddelen
Bij het voorbereiden van een spreekbeurt of het maken van een werkstuk, kunnen leerlingen met ADHD snel het overzicht verliezen. Deze opdrachten zijn dan ook erg geschikt om op te delen in kleinere onderdelen. Noteer deze in een stappenplan en beschrijf bij elk onderdeel wat precies van een leerling wordt verwacht. Spreek ook data af waarop elk onderdeel klaar zal zijn. Dit biedt een leerling overzicht bij grotere opdrachten.

Ook toetsen leren kan lastig zijn voor leerlingen met ADHD. Zij zijn voldoende in staat om hoofd- en bijzaken te onderscheiden, maar worden bij het lezen van een tekst afgeleid door de bijzaken. Onbedoeld richten zij hier teveel aandacht op. Leer hen daarom om de belangrijkste zinnen in teksten de onderstrepen of te markeren. Laat hen oefenen om deze te gebruiken bij het schrijven van een samenvatting. Op deze manier is ook het leren van teksten in kleinere, overzichtelijke deelopdrachten te verdelen.

In een weekschema kan per dag worden opgenomen welk huiswerk een leerling met ADHD thuis gaat maken. Bespreek samen of hij het fijn vindt om een huiswerkopdracht in één keer te doen, of om het over een aantal dagen te verdelen. Houd rekening met dagen die niet geschikt zijn, omdat een leerling bijvoorbeeld sport of muziekles heeft. Noteer in het schema op welke dag hij welk (deel van) het huiswerk af zal hebben.

Neem ook de deelopdrachten hierin over uit de stappenplannen voor werkstukken, spreekbeurten of toetsen. Het weekschema biedt op die manier een totaaloverzicht over het huiswerk. Laat een leerling gedurende de week elk afgerond gedeelte in het schema af. Zo kan hij het overzicht over zijn huiswerk behouden. Wanneer een leerling met ADHD in groep 8 alvast oefent met het gebruik van deze hulpmiddelen maakt hij straks een gemakkelijkere start op de middelbare school.

Over de auteur
Tamara Wally is onderwijs- en ontwikkelingspsycholoog en werkzaam bij CED-Groep, Rotterdam. Via het deskundigenforum kunt u online vragen stellen aan Tamara Wally over ADHD in de klas.

Meer informatie
Orthotheek: Materialen bij ADHD 
Orthotheek: Schoolagenda's
Literatuur: Bijl-van Gelder, H., & Wally, T. (2010). Wijzer Onderwijs: Aandachtstekort- en Gedragsstoornissen VO. Rotterdam; Uitgeverij Partners. Duijnhouwer, V., Van der Veer, K., & Vos, J. (2008). Wijzer Onderwijs: Aandachtstekort- en Gedragsstoornissen. Rotterdam; Uitgeverij Partners. Baard, M., Van der Elst, D., & Van Leijenhorst, M. (2008). Ongewild lastig in de puberteit en adolescentie. Uitgeverij Pica.