Kennisnet Leerlingzorg Archief
Leren van ouders: een kind met NLD - Carolien de Gruiter
Soms hebben leerkrachten een leerling in de klas waar men onvoldoende mee bereikt. Wanneer het gaat om leer- of gedragsproblemen kunnen leerkrachten gebruik maken van de kennis en ervaring van ouders. Veel ouders hebben in de loop der jaren een enorme ervaring opgebouwd in de omgang met hun kind en hebben zich vaak verdiept in de problematiek van hun zoon of dochter. Deze maand: Carolien de Gruiter, moeder van Johan, een kind met een non-verbale leerstoornis.
Johan
Johan is een jongen van 10 jaar met een non-verbale leerstoornis (NLD) en een spastische verlamming aan zijn linker lichaamshelft, ten gevolge van een hersenbeschadiging. Daarbij heeft hij een gemiddeld IQ, wat in geval van NLD niet alles zegt, omdat juist het verschil tussen het verbale en performale IQ voor leer- en sociaal-emotionele problemen zorgt. Die discrepantie is ook voor de NLD'er zelf voelbaar en kan, als er geen aandacht voor is, ernstige gedragsproblemen veroorzaken.
Op school
Op de crèche is hij onzeker in contact met leeftijdsgenootjes en trekt zich terug tijdens drukke en onoverzichtelijke situaties. In eerste instantie wijten wij zijn gebrek aan zelfvertrouwen aan zijn lichamelijke handicap, waardoor wij ons geen zorgen maakten over zijn schoolloopbaan, wij schatten hem juist hoog in. We kiezen voor een school in de buurt. Het is er ordelijk en rustig. Hij krijgt ambulante begeleiding vanuit de mytylschool vanwege zijn handicap. Johan heeft er erg veel zin in, maar het plezier in school mindert al snel in groep één en bereikt een climax voor de kerst in groep drie.
Johan is niet meer gelukkig. Hij wil dood, vertelt hij mij als 's avonds huilend in zijn bed ligt. Ik schrik en probeer er achter te komen wat er dan allemaal mis gaat. Johan komt op school maar moeilijk aan het werk en lijkt erg rusteloos. Zelfstandig werken kan hij niet. Hij lijkt soms niet te snappen wat er van hem verwacht wordt en zit dan te dromen en laat steeds spullen van zijn tafel vallen. Tijdens de zaakvakken geeft hij blijk veel te weten en graag te vertellen. Hij lijkt zo intelligent waarom lukken dan soms de simpelste dingen niet?
Bij het eindrapport van groep 3 wordt er vooral veel gepraat over het gedrag van Johan. Voor ons zijn de schoolprestaties niet duidelijk, totdat we er in de zomer vakantie achterkomen dat hij niet kan lezen en niet kan schrijven. Gedrag staat niet op zichzelf en is altijd een reactie op een situatie. Johan wordt overvraagd en kan dat niet duidelijk maken. Hij maakt zich klein en probeert wanhopig aansluiting te krijgen. Hij wordt neuropsychologisch getest en daaruit komt de diagnose NLD. Er wordt door de ambulante begeleidster gesproken met de leerkrachten. Johan gaat alleen nog maar blokschrift schrijven, het dictee maakt hij op een letterkaart en later op de computer en zoveel mogelijk opdrachten worden op kopieervellen gemaakt. Er wordt geprobeerd Johan stap voor stap de lesstof aan te bieden, vanuit delen naar gehelen te werken en het reeds geleerde aan het nieuwe te koppelen. Een en ander blijkt erg moeilijk in de praktijk te brengen, en ook snapt men niet waarom dat toch allemaal nodig is voor Johan.
Tips
Nu weet ik dat opdrachten in boekjes en dergelijke zo kaal mogelijk moeten zijn om het voor Johan overzichtelijk te houden. Geen vrolijke tekeningetjes, letters met schreven en krullen, of scheve teksten, die het geheel alleen maar onoverzichtelijk maken. Gewoon rijtjes koopmanssommen, rijtjes woorden, tekst op effen vlakken en niet over illustraties heen. Wel plaatjes bij geschiedenis en aardrijkskunde. Veel verbale uitleg, en altijd achteraf checken of hij begrijpt wat precies de opdracht is. Laat het hem zelf herhalen. Nu weet ik dat je Johan alleen hele duidelijke en eenduidige opdrachten moet geven, liefst maar één tegelijk. Ga na de klassikale uitleg nog even bij hem langs en laat hem herhalen wat hij begrepen heeft van je verhaal.
Naar een andere school
Uiteindelijk moet ik constateren dat dit voor Johan en voor mij als ouder niet de goede school is, ondanks de individuele inzet van de leerkrachten. De school blijft naar mij toe een vrij gesloten sussende houding aannemen. Wat ik op deze school mis is een open dialoog over wat de school kan bieden en wat mijn kind nodig heeft. Ik neem het hen niet kwalijk dat ze niet goed weten wat ze met Johan en zijn NLD moeten, ik weet het zelf soms ook niet. Ik neem het hen wel kwalijk dat ze nooit met hun onzekerheid en vragen komen, en de mythe van de alwetende onderwijsgevenden hoog houden. Daarbij voel ik mij vaak niet gehoord of begrepen. Men is krampachtig bezig Johan vooral niet door te verwijzen in plaats van naar hun eigen mogelijkheden en onmogelijkheden te kijken, en daar eerlijk over te zijn.
Meer informatie
Johan zit ondertussen op een mytylschool. Het gaat beter, maar niet vanzelf. Carolien de Gruiter, de moeder van Johan, is nu vrijwilliger voor de vereniging Balans en is telefonisch contact persoon NLD. Caroien is moeder van twee zonen van 9 en 10 jaar. De oudste heeft NLD, en bij de jongste bestaat een vermoeden van NLD. De NLD geschiedenis in haar familie gaat naar haar idee zeker terug tot aan haar opa, alleen toen was er nog geen naam voor. Ze moest zelf 38 jaar worden voordat ze de vermeende manische depressiviteit, frustratie en mislukkingen in haar leven een plaats kon geven. Die problemen wil ze voorkomen voor haar zonen en voor zoveel andere kinderen, door u te helpen inzicht te verkrijgen in een behoorlijk grillig beeld wat helaas soms tot verkeerde conclusies en vooroordelen leidt.
Literatuur
Kinderen met NLD, praktische gids voor ouders en leerkrachten
Auteur Annemiek van Dijk. Uitgeverij Swets & Zeitlinger.
Zeer leesbaar, zeer inzichtelijk en zeker ook voor leerkrachten enorm praktisch, een aanrader.NLD, signaleren, diagnostiseren en behandelen in de onderwijssetting
Auteur: Marieke Molenaar-Klumper.Uitgeverij Swets & Zeitlinger.
Een wat technischer boek, aan de hand van een casus op een pedologisch instituut. Ook met aanwijzingen voor leerkrachten, maar dan gebaseerd op een kind dat zwaar beperkt is door de NLD.
NLD in het onderwijs, Het is niet altijd wat het lijkt
Auteur Ank Strang. Miniscriptie in het kader van een tweejarige opleiding PABO, uitgegeven door Balans.
Zeer leesbaar. Speciaal gericht op leerkrachten in het basisonderwijs, en een must voor iedere leerkracht met een NLD'er op school.
Balans Belang
Tijdschrift van de vereniging Balans, voor ouders van kinderen met leer-, gedrags- en
ontwikkelingstoornissen.
www.nldinfo.nl
Balans
De Vlaamse NLD site
Download dit artikel
[MS-Word
]
|
|
Interne begeleiding