Kennisnet Leerlingzorg Archief
Handelingsplannen voor gedrag- en werkhoudingproblemen
Voor het laatst gewijzigd op: 12 december 2007
Auteur: drs. Harry Janssens
Het maken van handelingsplannen voor gedrag- en werkhoudingproblemen lijkt moeilijk. Er is vaak sprake van complexe problematiek, waarbij vier factoren een rol spelen. Een introductie op een artikel door Harry Janssens. Het complete artikel kunt u downloaden.
Vier factoren:
- De rol van de thuissituatie
Het is lastig om precies te weten en te bepalen wat de rol is van de thuissituatie op het gedrag van de leerling in de klas. Ouders en leerlingen vertellen niet altijd precies wat er thuis gaande is. En als zij dat wel vertellen dan is het de vraag of de thuissituatie de oorzaak of meer een versterker is van de problemen terwijl de oorzaak meer op de school ligt. Tevens kan er sprake zijn van twee min of meer gescheiden problemen.
- De rol van de klasgenoten
In de meeste klassen zit niet maar één leerling met problemen waar de leerkracht al zijn zorgaandacht aan moet besteden. In elke klas zijn wel meer problemen. De vraag is dan, net zoals bij de rol van de ouders, of de rol van de klasgenoten de oorzaak of de versterker is van de problematiek van de leerling.
- De rol van de leerprestaties
Niet mee kunnen komen met het leren op school is voor vele kinderen een grote bron van frustratie. De leerling wordt zeer regelmatig geconfronteerd met falen. Veel kinderen met gedrag- en werkhoudingproblemen hebben of ontwikkelen ook leerproblemen. Er ontstaat zo gemakkelijk een kip-en-ei vraag.
Vraag is of de fouten die de leerling in zijn werk maakt, worden veroorzaakt door zijn gedrag- en werkhoudingproblemen of zorgen de leerproblemen voor zo grote frustratie dat er gedrag- en werkhoudingproblemen ontstaan (zie ook het artikel “Het zelfbeeld van een kind als basis voor handelingsplanning”).
- De rol van de leerkracht
Er ontstaan bij de leerkracht vaak veel emoties bij gedrag- en werkhoudingproblemen van leerlingen in de klas. Deze emoties liggen vaak dieper en persoonlijker dan de emoties bij kinderen met leerproblemen. Eén leerling met gedragsproblemen kan het plezier in lesgeven danig vergallen. Die emoties hebben direct zijn weerslag op de aanpak van de leerling met gedrag- en werkhoudingproblemen (zie ook het artikel “Een 'vechtrelatie' tussen leerkracht en leerling”).
Het uitzoeken van de onderlinge samenhang tussen deze vier factoren vergt vaak erg veel tijd. Tijd die een leerkracht niet altijd heeft. Hij heeft immers die leerling dagelijks in de klas en zal moeten handelen. Wachten op de diagnostiek verhoogt de spanning. De uitslag van de diagnostiek en de daaraan verbonden handelingssuggesties kunnen tot teleurstelling leiden. Vaak wordt dan gezegd dat die handelingssuggesties al zijn uitgevoerd en toen (en dus ook nu) niet zullen werken.
In dit artikel wordt getracht op een snelle manier een handelingsplan te maken. Het kan een voorlopig plan zijn in afwachting van verder onderzoek of een min of meer officieel handelingsplan. Er worden 10 basishandelingsplannen gepresenteerd. De leerkracht moet dan kiezen uit die tien. Hoe die keuze wordt gemaakt, wordt in het artikel dat u kunt downloaden uitgewerkt.
Links
Download het artikel
[PDF
]
Onderwijspraktijk Harry Janssens
Orthotheek: werkhouding
|
|
Interne begeleiding