Leerlingzorg PO

Auteur: Wijnand Gijzen
Voor het laatst gewijzigd op: 11 januari 2012

Om passend onderwijs vorm te geven kunnen scholen kiezen voor 1-zorgroute. Het groepsniveau, het schoolniveau en het bovenschools niveau worden logisch aan elkaar gekoppeld. Iedereen spreekt in één taal: die van de onderwijsbehoeften.

Onderwijsbehoeften
Onderwijsbehoeften vertellen wat een leerling nodig heeft om onderwijsdoelen te bereiken. Denk bijvoorbeeld aan herhaalde instructie, aan extra leertijd of aan uitdaging. Wat de kenmerken van een leerling ook zijn, er zijn voor hem altijd doelen te stellen en er zijn altijd onderwijsbehoeften te benoemen.

Cyclus van handelingsgericht werken met groepsplannen
Het benoemen van de onderwijsbehoeften is een van de zes stappen in de cyclus van handelingsgericht werken met groepsplannen. De cyclus wordt per vak- of vormingsgebied tenminste drie keer per schooljaar doorlopen. De eerste stap is het verzamelen van gegevens. Dit kunnen methodegebonden of methodeoverstijgende toetsen zijn. Of observaties, informatie uit gesprekken met leerlingen of analyses van gemaakt werk. Op basis van deze gegevens selecteert de leerkracht (stap twee) welke leerlingen specifieke onderwijsbehoeften hebben. Als derde stap benoemt hij deze. De eerste drie stappen worden genoteerd in het groepsoverzicht. Hiermee wordt in een oogopslag helder hoe de groep ‘er voor staat’.

De vierde stap is het clusteren van leerlingen met gelijke onderwijsbehoeften. Hierdoor ontstaan er subgroepen. Ook één leerling kan een subgroep zijn. Bij het bepalen van de onderwijsaanpak per subgroep wordt een afweging gemaakt tussen de onderwijsbehoeften en de mogelijkheden in de praktijk. Ten slotte stelt de leerkracht het groepsplan op (stap vijf). Dit beslaat een afgesproken periode. Elke leerling heeft hierin een plaats. Bij de uitvoering van het groepsplan – de zesde stap - worden nieuwe gegevens verzameld die de basis zijn voor de volgende cyclus.

Ondersteuning door de intern begeleider
Om de leerkracht te kunnen ondersteunen bij de cyclus van handelingsgericht werken worden er groepsbesprekingen georganiseerd. De intern begeleider begeleidt hier de leerkracht. Bij de uitvoering van het groepsplan doet de intern begeleider een klassenconsultatie. Hiermee krijgt de leerkracht feedback op zijn handelen bij het uitvoeren van het groepsplan.

Daarnaast organiseert de intern begeleider leerlingbesprekingen. Het doel ervan is om de onderwijsbehoeften en de onderwijsaanpak van één leerling te verhelderen als dat binnen de groepsbespreking niet mogelijk was. Er wordt een antwoord gegeven op de hulpvraag van de leerkracht, zodat de leerling weer in het groepsplan opgenomen kan worden. Daarom wordt de leerlingbespreking het liefst zo snel mogelijk na de groepsbespreking gepland. De leerlingbespreking is ook het schakelmoment naar bovenschoolse zorg.

De 1-zorgroute invoeren
In Nederland zijn vele WSNS samenwerkingsverbanden actief met het invoeren van de 1-zorgroute in de basisscholen. De ervaringen zijn positief. Leerkrachten rapporteren een groter overzicht over hun groep, een proactievere houding en meer planmatigheid. De intern begeleiders zeggen blij te zijn dichter bij het onderwijs in te groep te komen. Het invoeren van de 1-zorgroute kost het eerste schooljaar tijd, geld en energie. Er wordt altijd gestart met één vakgebied. Daarna treedt er door ervaring een versnelling op.

Over de auteur
Wijnand Gijzen is senior innovatie- en organisatieadviseur bij de CED-Groep en medeontwikkelaar van de 1-zorgroute.

Links