Basisonderwijs  
Leerlingzorg PO
Kennisnet Leerlingzorg Archief

Tom Braams Veelgestelde vragen over dyscalculie en rekeproblemen - drs. Tom Braams

Op het deskundigenforum beantwoordt drs. Tom Braams vragen uit de praktijk over dyscalculie en rekenproblemen.
Op deze pagina vindt u antwoorden op veelgestelde vragen.


Diagnose stellen
Hulpmiddelen
Specifieke rekenproblemen
Tafels

Specifieke rekenproblemen

1. Is het verstandig om een kind met vermoedelijk dyscalculie te helpen met inzicht te verschaffen in de wat meer gecompliceerde vraagstukken uit een methode, of is het verstandiger om het bij het "koopmansrekenen" te houden?
Op deze vraag is geen algemeen antwoord te geven, want de onderliggende problemen zijn bij kinderen met dyscalculie zeer uiteenlopend (zie mijn artikel op Kennisnet). In het algemeen kun je natuurlijk stellen dat je moet kunnen "koopmansrekenen" om met die kennis vraagstukken te kunnen beantwoorden. Leer bij het koopmansrekenen één methodiek aan om verwarring te voorkomen en laat dat op papier uitvoeren om de geheugenbelasting te minimaliseren. Redactiesommen kun je voorlezen, als het leesbegrip of de leestechniek een probleem is. Het metrieke stelsel zul je inzichtelijk moeten maken door dingen te gaan meten en wegen.

2. Mijn leerling blijft tellend rekenen. Kan er sprake zijn van dyscalculie?
Je zou meer moeten weten over het inzicht. Tellen hóeft geen probleem te zijn, wanneer het vlot als geheugensteuntje gebruikt wordt.Gezien de doublure en het vele extra oefenen, denk ik wel dat je op moet passen. In groep 4 zal er beslist aandacht geschonken moeten worden aan het inzichtelijk omgaan met opgaven. Meer van hetzelfde oefenen, zal zeer waarschijnlijk geen verbetering te zien geven. Doorgaan met sommen zonder inzicht is nutteloos.
Een psychologisch onderzoek kan meer duidelijkheid geven ten aanzien van mogelijke achterliggende problemen. Gezien de gegevens uit de vraagstelling zou ik dit in overweging willen geven.

Daarnaast is het zinvol dat een r.t.-er door middel van een didactisch rekenonderzoek (niet alleen niveaubepaling!) kijkt naar de rekenhandelingen die het kind uitvoert en luistert naar de inhoud die het kind aan de rekenhandelingen geeft (kind vertelt wat er gevraagd wordt en wat het gaat doen). Hiervoor zou bijv. de Kwantiwijzer (of soortgelijk middel) gebruikt kunnen worden, die bij schoolbegeleidingsdiensten te leen is.

3. Ik heb een kind in groep 4 die de cijfers om blijft draaien. Hij heeft verder niet echt moeite met rekenen. Hoe kan ik dit het beste oplossen?
Ik ben voorstander van het eerst schrijven van de 5 en dan de 3, omdat je dan de getalswaarde ook goed uitspreekt: vijf en dertig. Wanneer een kind dit inzichtelijk kan, hoeft dat bij de honderdtallen geen probleem op te leveren. Inzichtelijk oefenen kan met behulp van plaatswaardekaarten. Voor 35 betekent dat je een kaart hebt waar 30 (de tientallen) op staat en een kleinere kaart waar de 5 (eenheden) op staat. De 5 komt op de <0> van de dertig te liggen. Dertig (leggen) en vijf (leggen) is vijfendertig (aanwijzen van rechts naar links). Daarna het getal opschrijven. Neem de tijd om hiermee te oefenen. Het goed kunnen noteren en interpreteren van een getal is een basisvoorwaarde die goed beheerst moet worden. Geef het kind vooral vertrouwen dat het ook echt zal lukken zonder veel omkeringsfouten te schrijven. Als dit echt goed zit, is het voor het kind meestal geen probleem 435 goed te schrijven. De problemen blijken voornamelijk voor te komen bij de verwisseling van de tientallen en de eenheden.

4. Hoe is het te verklaren dat ook hoogbegaafde leerlingen een rekenstoornis kunnen hebben?
Als een kind echt hoogbegaafd is, zijn veel oorzaken van rekenstoornissen/ernstige rekenproblemen onwaarschijnlijk. Het meest voorkomende rekenprobleem bij behoorlijk begaafde kinderen heeft te maken met het automatiseren van basiskennis van het rekenen (vaak in samenhang met wat dyslectische verschijnselen). Secondair kan dat tot meer rekenproblemen leiden, bijv. als een kind denkt niet te kunnen rekenen, of als de school niet verder gaat met de rekenstof omdat het voorgaande niet is geautomatiseerd.

5. In mijn groep 2 van het basisonderwijs heb ik een jongen die de cijfers niet kan herkennen. Heeft u tips voor mij?
Lees de suggesties van rekenspecialist Carry Molenaar.
Suggesties

Meer informatie

Stel een vraag over dyscalculie
Artikel over dyscalculie
Orthotheek dyscalculie
Website Tom Braams
© Kennisnet | Disclaimer | Over ons | Contact