Basisonderwijs  
Leerlingzorg PO
Kennisnet Leerlingzorg Archief

Boekenkast Op het forum van Kennisnet Leerlingzorg beantwoorden deskundigen vragen van bezoekers. Op deze pagina veelgestelde vragen over het onderwerp: testen en toetsen beantwoord door drs. Teije de Vos. Dit forum is nu gesloten.

 
Vraag 6 t/m 8

1. Eindnorm lezen groep 3
Wat wordt er in het algemeen als eindnorm gehanteerd voor het lezen aan het eind van groep 3? Bijvoorbeeld 80% AVI 2 als streefdoel?
Wat wordt er op andere scholen gedaan als blijkt dat bijvoorbeeld 20% de norm niet halen?

Aan het eind van groep 3 hebben de leerlingen (in DLE-termen) tien maanden onderwijs (DL 10) achter de rug. Van een ‘gemiddelde’ leerlingen mag je dan ook een niveau van DLE 10 verwachten. In het DLE BOEK kun je vinden met welke score op de DMT, AVI, Brus, TTL, DLE-TEST lezen enzovoort dat overeenkomt. Met andere woorden, in het DLE BOEK vind je van alle testen welke score je aan het eind van groep 3 mag verwachten. Overigens vind je niet alleen de scores aan het eind van groep 3, maar van alle onderwijsmaanden.

Een leerling met een leerrendement van minder dan 50% (dat is dus bijvoorbeeld een DLE van 27 = niveau maart groep 5 bij een DL van 55 = januari groep 8) moet naar het PrO. Aan het eind van groep 3 zou een leerling met een DLE van minder dan 5 uiteindelijk op het PrO uitkomen als dat niet veranderd… Een leerling die precies DLE 10 haalt, heeft een leerrendement van 100% en kan later naar de Havo… (als het zo blijft!). Een potentiële VWO-er ‘moet’ een leerrendement van 117% hebben. drs. Teije de Vos

2. Didactische leeftijd
Als ontwikkelaar van een leerlingvolgsysteem, kom ik veel in aanraking met scholen die met 'dle-toetsen' werken. Bij de berekening van het leerquotient krijg je in de lagere dl-waarden soms 'vreemde' uitschieters, omdat de didactische leeftijd loopt van 0 tot 60.
Wat is er op tegen om de didactische leeftijd tot 80 (en dus ook de dle's van de toetsen) te laten lopen, waarbij dan 20 overeenkomt met het begin van groep 3?
Is de huidige berekening van de didactische leeftijd slechts een erfenis uit het verleden (zeg maar van voor de basisschool, klassen 1 t/m 6), of zit er een diepere bedoeling achter?
Het getal van de DL (het aantal maanden onderwijs dat er is genoten vanaf het begin van klas 1, thans groep 3) is inderdaad gerelateerd aan de klasindeling van de lagere school. Aan het eind van klas 6 had een leerling dus 60 maanden onderwijs genoten. Dat zijn er tien per leerjaar, omdat juli en augustus niet meedoen i.v.m. de vakanties. Toen de kleuterschool en de lagere school steeds meer gingen samenwerken op weg naar de basisschool is er besloten deze indeling zo te laten, maar vanaf het begin van de basisschool te gaan tellen bij – 20. Nu wordt er zelfs met -30 gerekend, omdat de peuterspeelzaal steeds meer samenwerkt met de basisschool. Overigens stuiten we bij die onderwijsmaanden voor groep 3 wel op een probleem: de leerlingen hebben niet allemaal hetzelfde aantal maanden onderwijs genoten (ze komen op school als ze vier jaar zijn). Dat geldt na groep 3 ook, maar ondanks de bedoelingen van de basisschool is het op dit moment op de meeste scholen nog steeds zo, dat alle kinderen vanaf september groep 3 in principe hetzelfde onderwijs krijgen aangeboden.

De getallen tot 70 en 80 worden in een aantal situaties al gebruikt: voor VO-1 en VO-2 (kijk maar eens bij de OBD Noordwest-Holland (Lemon 414, LeerlingMonitor voor 4 – 14 jarigen). Ook een aantal testen hebben een DLE-schaal die doorloopt tot circa 70.
Uw voorstel ‘Wat is er op tegen om de didactische leeftijd tot 80 (en dus ook de dle's van de toetsen) te laten lopen, waarbij dan 20 overeenkomt met het begin van groep 3?’ lijkt dus in mijn ogen niet haalbaar. Bovendien zouden we dan nogal wat moeten aanpassen… Kent u het DLE BOEK? Al die honderden schalen zouden we dan moeten veranderen om nog maar te zwijgen over al die computerprogramma’s die op deze indeling zijn gebaseerd. En wat denkt u van de verwarring die zou ontstaan?

Overigens, zouden we dan niet beter meteen de 0 bij het begin van de peuterspeelzaal kunnen zetten? Begin groep 1 wordt dan 16 en begin groep 3 wordt 36. Eind groep 8 wordt 95 en eind VO-2 wordt dan 115… drs. Teije de Vos

3. Resultaat Drempeltest viel tegen
Mijn zoon heeft de drempeltest gedaan en we zijn vorige week naar school geweest voor het resultaat. Het viel ons een beetje tegen en zelfs de leerkrachten hadden hoger schoolniveau verwacht. Hoe kan dat? De resultaten van eigen testjes op school wijst ook uit dat het niveau van mijn zoon hoger moet liggen.

De Drempeltest meet iets anders dan de testen/toetsen op school. Daar wordt gemeten wat eruit komt; de Drempeltest meet wat erin zit. En… er hoeft niet altijd uit te komen wat erin zit. In dit geval lijkt er op school meer uit te komen dan erin zit. Is uw zoon erg gemotiveerd, plichtsgetrouw en ijverig? Dat kan (ook bij de leerkracht) wel eens een vertekend beeld opleveren. Let hierbij in het bijzonder op de uitslagen van ‘Boekje 9’ over de persoonlijkheid van uw zoon. Andersom kan echter ook voorkomen. Pas nog (weer) meegemaakt: een meisjes dat op school beoordeeld werd als ‘laag VMBO’ blijkt bij de Drempeltest te beschikken over een potentie op gymnasiumniveau! Een niet ‘ontdekte’ (hoog)begaafde leerling dus… Wanneer u vragen houdt, kunt u contact zoeken met iemand van bijvoorbeeld de onderwijsbegeleidingsdienst. Drs. Teije de Vos

4. Wat zijn mijn rechten?
Van de huidige school van mijn zoon en dochter wil ik graag een kopie ontvangen van het leerlingvolgsysteem, dit i.v.m. verandering van school. Dit is niet mogelijk (protocol), wel is het besproken met de juf, maar ik heb het niet daadwerkelijk in kunnen zien. Wat zijn mijn rechten in deze?
De school kan (hoort) u over deze kwestie (te) informeren. Wanneer u niet tevreden bent, kunt u contact zoeken met het bestuur en eventueel de klachtencommissie van de school. Voor achtergrondinformatie moet u voor dit soort vragen bij de Inspectie van het Onderwijs zijn.

Het antwoord op uw vraag is echter eenvoudig. De school is wettelijk verplicht een Onderwijskundig Rapport te maken wanneer uw kind de school verlaat. In dat rapport staan natuurlijk ook de gegevens van het LVS. Op grond van de WPO (Wet op de PersoonsRegistratie) hebt u het recht dat rapport in te zien. Ook op de nieuwe school die het Onderwijskundig Rapport ontvangt, hebt u dat recht. U kunt dus in feite altijd alles (in)zien over uw kind.

Een kopie wordt iets lastiger! Dat hangt erg af van het beleid dat de school dienaangaande hanteert. Het kan best zijn dat de school heeft besloten voor het verstrekken van de gegevens een ‘vertaling’ voor de ouders te maken. Die zou u dan kunnen ontvangen.

De reden voor dit beleid kan zijn, dat een school dikwijls gegevens noteert rond het volgens van een leerling die uitsluitend voor intern gebruik zijn. Wanneer een school alles zou moeten ‘afgeven’ wat zij noteert over uw kind, zou dat de interne communicatie ernstig kunnen schaden. De school zou er namelijk voor kunnen kiezen heel weinig of niets zwart op wit te zetten, omdat ‘iedereen’ er een kopie van kan vragen. U moet bedenken dat in sommige aantekeningen ook ervaringen met of een oordeel over de ouders kan staan... Drs. Teije de Vos

5. Instructie-, beheersings- en frustratieniveau bij avi-toetsen
Wij werken met het dylexieprotocol in groep 3/4. In het protocol wordt gesproken over een instructie-, beheersings- en frustratieniveau bij avi-toetsen. Wij hebben de nieuwe avi-toetsen. Hier vind ik alleen goed, voldoende en onvoldoende. Bij de oude avi-toetsen kan ik via het boekje stuiksma en vanderley wel de 3 niveau's vinden. zijn die er ook voor de nieuwe avi-toetsen? Of is beheersingsniveau: goed, instructieniveau: voldoende en frustratieniveau: onvoldoende?

"In de handleiding van het toetspakket AVI, uitgave 1994 kan in Par. 2.5 gelezen worden:
'Om het AVI-niveau te bepalen gaat men als volgt te werk:
Stel een leerling behaalt op kaart 4A de score goed. Vervolgens laat u deze leerling kaart 5A lezen, waarbij u opnieuw de score van de leerling bepaalt aan de hand van de normtabellen. Bij een score VOLDOENDE stopt u met de afname en stelt u vast dat de leerling AVI-niveau 5 BEHEERST. Bij een score goed biedt u nogmaals een kaart hoger aan. U gaat daarmee door tot de leerling de score VOLDOENDE behaalt. ... Het AVI-niveau is dan het niveau van de kaart waarop de score VOLDOENDE is behaald'.

Op basis hiervan hebben wij VOLDOENDE geïnterpreteerd als BEHEERSINGSNIVEAU en ONVOLDOENDE als INSTRUCTIENIVEAU.

In combinatie hiermee zijn in de figuren 1 t/m 7 de mediaanscores bepaald voor de 'genormeerde' afnamemomenten in termen van dl/dle en op basis van voldoende gerelateerd aan de normtabellen 2 en 3. Alles tezamen resulteerde aldus de dle-tabel 2-12 in het DLE BOEK. Hopelijk geeft dit enige duidelijkheid."
Drs. Gerard Melis


© Kennisnet | Disclaimer | Over ons | Contact